Vanaf 1 januari 2010 mogen verzekeraars en gevolmachtigden een particuliere schadeverzekering niet meer stilzwijgend verlengen. Dit is het gevolg van een nieuwe gedragscode van het Verbond van Verzekeraars. Die gedragscode verplicht verzekeraars en gevolmachtigden om de verzekeringnemer tijdig te informeren over de naderende contractvervaldatum en de mogelijkheid de verzekering te beëindigen.

Gedragscode staat stilzwijgende verlenging niet meer toe
Stilzwijgende verlenging houdt in dat de verzekeraar/gevolmachtigde (hierna verzekeraar genoemd) de verzekeringsovereenkomst aan het einde van de contracttermijn met een nieuwe termijn verlengt, zonder dat hij de verzekeringnemer hierover uitdrukkelijk informeert. De verzekeraar moet in de nieuwe situatie de verzekeringnemer uitdrukkelijk informeren over de naderende contractsverlenging. Deze verplichting ligt vast in de ‘Gedragscode geïnformeerde verlenging en contractstermijnen particuliere schadeverzekeringen’.

Met het verbod op stilzwijgende verlenging komt de verzekeringsbranche tegemoet aan de wens van de consument om meer inzicht te krijgen in een naderende contractsverlenging en de behoefte aan meer keuzevrijheid, ook met betrekking tot de contracttermijn.

Voor bepaalde particuliere schadeverzekeringsproducten geldt de gedragscode niet. Het gaat daarbij om de zorg-, arbeidsongeschiktheids- en ongevallenverzekering.

Procedure verzekeraar einde looptijd verzekeringsovereenkomst
De gedragscode houdt in dat de verzekeraar vanaf 1 januari 2010 het volgende moet doen:

Als de verzekeringnemer niet reageert op de berichtgeving van de verzekeraar, wordt de verzekering niet stopgezet. Het einde van de stilzwijgende verlenging betekent in die situaties geen stilzwijgende stopzetting van de verzekering.

Voorbeeld:
Op 11 januari 2010 ontvangt Karel de Bruin schriftelijk bericht van zijn inboedelverzekeraar dat zijn inboedelverzekering op 16 april 2010 afloopt en dat hij de mogelijkheid heeft om de verzekering per die datum schriftelijk met een opzegtermijn van twee maanden op te zeggen. Als Karel de verzekering wil opzeggen, moet de opzegging uiterlijk 16 februari 2010 bij de verzekeraar binnen zijn. Als Karel de verzekering niet opzegt, verlengt de verzekeraar de inboedelverzekering per 16 april 2010 voor een jaar tot 16 april 2011.

Jaarcontracten
Particuliere schadeverzekeringen die op of na 1 januari 2010 worden gesloten, zijn in principe jaarcontracten. Een jaarcontract kan de verzekeringnemer na verlenging, dus zodra de verzekering ten minste één jaar heeft gelopen, dagelijks opzeggen. Daarbij moet de verzekeringnemer wel een opzegtermijn van één maand in acht nemen.

Voorbeeld:
De inboedelverzekering van Karel de Bruin uit het eerdere voorbeeld is per 16 april 2010 voor de periode van een jaar verlengd. Vanaf 16 april 2010 kan Karel de inboedelverzekering dagelijks - met een opzegtermijn van één maand - opzeggen.

Meerjarige contracten
Ook na 1 januari 2010 blijft het mogelijk een meerjarig contract te sluiten of voort te zetten. De verzekeringnemer moet daar uitdrukkelijk mee instemmen en apart voor tekenen. Doet de verzekeringnemer dit niet, dan wordt het meerjarige contract omgezet in een jaarcontract en is dan dagelijks opzegbaar met een opzegtermijn van één maand. De verzekeringnemer kan een meerjarig contract niet dagelijks opzeggen. Hij mag de verzekeraar wel om een verkorting van de contractduur vragen. De verzekeraar beslist dan of hij aan dit verzoek wil voldoen.

Voorbeeld:
Op 13 december 2009 ontvangt Margot van Wezenberg schriftelijk bericht van de inboedelverzekeraar dat haar inboedelverzekering (contracttermijn: 5 jaar) op 1 april 2010 afloopt. In het schrijven wordt Margot gewezen op de mogelijkheid om de verzekering per die datum schriftelijk met een opzegtermijn van 2 maanden op te zeggen. Verder heeft de verzekeraar een formulier meegestuurd dat Margot moet ondertekenen en terugsturen als zij de verzekering voor een periode van 5 jaar wil verlengen.
Als Margot naar aanleiding van dit schrijven geen actie onderneemt, verlengt de verzekeraar de verzekering per 1 april 2010 voor de periode van 1 jaar. Vanaf dat moment is de verzekering dagelijks opzegbaar met een opzegtermijn van 1 maand.
Als Margot er uitdrukkelijk mee instemt om de verzekering voor een periode van 5 jaar te verlengen, loopt de verzekering door tot 1 april 2015. Margot stemt hier uitdrukkelijk mee in door het formulier te ondertekenen en aan de verzekeraar toe te sturen. Margot kan de inboedelverzekering dan niet dagelijks opzeggen omdat zij expliciet voor een contracttermijn van 5 jaar heeft gekozen.

Lopende polissen
De ‘Gedragscode geïnformeerde verlenging en contractstermijnen particuliere schadeverzekeringen’ verplicht de verzekeraar niet om bestaande polissen - dus polissen die vóór 1 januari 2010 zijn gesloten - om te zetten in een jaarcontract. Deze lopen door tot de afgesproken contractvervaldatum.
De verzekeraar heeft uiteraard wel de plicht om de verzekeringnemer tijdig te informeren over de naderende verlenging en de opzegmogelijkheid. Maakt de verzekeringnemer geen gebruik van de opzegmogelijkheid, dan wordt de polis omgezet in een jaarcontract. Deze is dagelijks opzegbaar met een opzegtermijn van één maand. Als de verzekeringnemer (opnieuw) een meerjarig contract wenst, moet hij daar uitdrukkelijk mee instemmen en apart voor tekenen.

Bindende zelfregulering
De nieuwe gedragsregels vallen onder de zogenoemde bindende zelfregulering. Dat wil zeggen dat de leden van het Verbond van Verzekeraars op de algemene ledenvergadering hebben ingestemd met de nieuwe regels.
Bindende zelfregulering biedt de consument de mogelijkheid om een klacht in te dienen bij het Klachteninstituut Financiële Dienstverlening (Kifid) als hij van mening is dat de verzekeraar zich niet aan deze afspraken houdt. De Ombudsman Financiële Dienstverlening kan de verzekeraar aanspreken op zijn handelen wanneer dat in strijd is met de afgesproken – bindende – regels